O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, 
FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI 
SOG‘LIQNI SAQLASH VAZIRLIGI

TOSHKENT DAVLAT TIBBIYOT UNIVERSITETI

    
	              «TASDIQLAYMAN»
      Toshkent davlat tibbiyot universiteti
                 O‘quv ishlari bo‘yicha 
                  prorektor Q.N.Xaitov
      _______________________
      20___ yil «____» _________	

AMBULATOR-POLIKLINIK TERAPIYA 
FANI BO‘YICHA SILLABUS
Kunduzgi bo‘lim uchun

Bilim  sohasi:	900 000	–	Sog‘liqni saqlash va ijtimoiy ta’minot	
Ta’lim sohasi:	910 000	–    Sog‘liqni saqlash	
Ta’lim yo‘nalishlari:	60910200	–    Davolash ishi	

Toshkent -2025

FAN SILLABUSI
____Davolash ____ fakulteti
          5510100 	Davolash ishi ta’lim yo‘nalishi	

Fan nomi:	AMBULATOR-POLIKLINIK TERAPIYA 
	
Fan turi:	Majburiy	
Fan kodi:	3.03 	
Yil:	2025-2026	
Semestr:	11-12	
Ta’lim shakli:		
Mashg‘ulotlar shakli va semestrga ajratilgan soatlar:		
Ma’ruza	36	
Amaliy mashg‘ulotlar 	108	
Klinik oquv amaliyoti	108	
Mustaqil ta’lim	216	
Kredit miqdori:	13	
Baholash shakli:	Ball 	
Fan tili:	O‘zbek/rus	

Fan maqsadi (FM)  	
FM1	Ichki kasalliklar profilaktikasi, tashxisi, differentsial tashxisi, umumiy terapiyasi, reabilitatsiyasi usullarining nazariy va amaliy asoslarini o’rgatishdan iborat, shuningdek, talabalarga ichki kasalliklar bilan og’rigan bemorlarni olib borishni o’rgatish, ichki kasalliklar xaqida to’liq tasavvurga ega bo’lish, ichki kasalliklar profilaktikasi, xavf omillarini bilish, kasalliklarini davolash, ichki kasalliklarning erta diagnostikasini o’rganish va zamonaviy davolash usullariga ko’rsatma va qarshi ko’rsatmalarni bilish. Bo’lajak mutaxassis organizm holatini ob’ektiv baxolashga asoslangan klinik fikrlashni shakllantirishni o’rgatish. Nazariy, uslubiy va amaliy ko‘nikmalarni o‘zlashtirish yo‘li bilan talabani mustaqil faoliyatga tayyorlash, nazariy va klinik modullarni o‘zlashtirish uchun zarur poydevor bilimlarni shakllantirishdir. Ushbu maqsadga erishish uchun modul talabalarni nazariy bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, eng ko‘p uchraydigan kasalliklarni kelib chiqish asoslarini, kasalxonagacha bo‘lgan davrda umumiy tashhislash tamoyillari, kasallikni klinik ko‘rinishi, laborator va instrumental  tekshiruv usullari, davolashi, reabilitatsiyasi, kasalliklarni oldini olish (profilaktika) usullarini,  oilaviy shifokor taktikasini bilishi va ko‘nikmalarini hosil qilishga zamin yaratadi
	
Fanni o‘zlashtirish uchun zarur boshlang‘ich bilimlar	
1.	Anatomiya, fiziologiya, patologik fiziologiya, patologik anatomiya,bioximiya fanlaridan o‘zlashtirilgan bilimlar	
2.	Ichki kasalliklar propedevtikasi, Ichki kasalliklar fanlaridan o‘zlashtirilgan bilimlar	
3	Klinik fanlaridan o‘zlashtirilgan bilimlar	

Ta’lim natijalari (TN) 	
	Bilim jihatidan:	
TN1	klinik tashxisni asoslash; 	
TN2	kasalliklarni qiyosiy taqqoslash; 	
TN3	yakuniy tashxisni asoslash; 	
TN4	parxez va rejali davolashni tavsiya etish	
TN5	sog’lom turmush tarzini targ’ibot qilish; 	
TN6	sog’lom aholi va bemorlarga maslahat berish;	
TN7	bemorlarni mustaqil qabul qilish;	
TN8	bemorlarda shikoyatlari va anamnez yig’ish, klinik tekshiruv o’tkazish, tekshiruv rejasi va davolash bo’yicha tavsiyalar berish	
	Ko‘nikmalar jihatidan:	
TN9	ichki kasalliklar bilan og’rigan bemorlarni professional so’rov va ko’rikdan o’tkazish, ichki a’zolarni ob’ektiv tekshirish; 	
TN10	EKG olish va tahlil qilish;	
TN11	pikfloumetriya o’tkazish va natijasini taxlil qilish;	
TN12	mos parxez va davolash rejasini buyurish	

Fan mazmuni 	
Mashg‘ulotlar shakli: ma’ruza (M) 	
M1	Oilaviy tibbiyot asoslari.Oilaviy tibbiet tarixi. O‘zbekistonda rivojlanish. UASh ishlash  tamoyillari. 	
M2	Ko‘krak qafasidagi og‘riq sindromi. Ko‘krak qafasidagi koronarogen og‘riqlar differentsial tashxisi. YuIK, MI kechish xususiyatlari. Davolash. Profilaktika. OSh taktikasi.	
M3	Aritmiya sindromi. Aritmiyalar differentsial diagnostika. Davolash. Profilaktika. OSh taktikasi  	
M4	Arterial gipertenziya sindromi. Arterial gipertenziyalarda differentsial tashxis. Profilaktika. UASh taktikasi	
M5	Balg‘amli yo‘tal va qon tuflash sindromi. O‘pkada soyalanish sindromi. Balg‘amli yo‘tal va qon tuflash sindromini qiyosiy tashxislash. Profilaktika. OSH taktikasi. 	
M6	Shish sindromi. Shish sindromida differentsial tashxis. Profilaktika. OSh taktikasi	
M7	Bo‘g‘im sindromi. Bo‘g‘im sindromida differentsial tashxis. Davolashga individual ondoshish.Profilaktika.Profilaktika. OSH taktikasi.	
M8	Gepatomegaliya va sariqlik sindromi
Gepatomegaliya va sariqlik sindromida differentsial tashxis. Profilaktika. OSh taktikasi...	
M9	Proteinuriya sindromi. Proteinuriya bilan kechuvchi kasalliklarning qiyosiy tashhisi. Surunkali buyrak kasalligi. Profilaktika. OSH taktikasi.	
M10	Oilaviy shifokor amaliyotida shaxslararo muloqot.	
M11	Sog‘liqni saqlashning birlamchi bo‘g‘inida yurak-qon tomir kasalliklarining profilaktikasi 	
M12	Bronxoobstruktiv sindrom.Bronxoobstruktiv sindromda differentsial tashxis. Profilaktika. OSh taktikasi. Profilaktika.  UASh taktikasi	
M13	Kardiomegaliya va yurakdagi shovqin sindromi
Kardiomegaliya va yurakdagi shovqinlar differentsial diagnostikasi. Profilaktika. OSh taktikasi  	
M14	Surunkali yurak yetishmovchiligining qiyosiy tashxisi. Zamonaviy diagnostikasi, bemorlarni olib borish taktikasi. Profilaktika 	
M15	Disfagiya va dispepsiya sindromi. Qiyosiy tashxis. UASH taktikasi. 	
M16	Patologik siydik cho‘kmasida differentsial tashxis. leykotsituriya, gematuriya, tsilinduriya va boshqalar bilan kechadigan kasalliklarning differentsial tashxisoti. Profilaktika. OSh taktikasi	
M17	Isitmalash sindromi.
Noaniq etiologiyali isitma. Profilaktika. UASh taktikasi	
M18	Gerontologiya i umumiy geriatriya.
Qariyalar muammolari. Kariyalarda ichki kasalliklar kechish muammolari va xususiyatlari. Ushbu kategoriya bemorlari bilan ishlash tamoyillari. OSh taktikasi	
Mashg‘ulotlar shakli: amaliy mashg‘ulot (A)	
Statsionar terapiya	
A1	Oilaviy tibbiyot asoslari. OSH vazifalari. Ishlash xususiyatlari. Tibbiy hujjatlar. UASH faoliyatida etika va deontologiya. Shaxslararo muloqot. Muloqotga ta’sir qiluvchi omillar. Muloqotdagi qiyinchiliklar. Amaliy maslahatlar. Konsultatsiya. Konsultatsiya turlari. Konsultatsiya printsiplari. Bemorning o’z salomatligiga javobgarligi. 	
A2	OSh amaliyotida differensial diagnostika. Taxminiy tashxis. Statsionar va ambulator sharoitda klinik tashxisni shakllantirish.  Ichki kasalliklar tashxisotida dshiagnostik xatolar sabablari va xarakteri. Xavfli kasalliklar xaqida tushuncha. Imitator kasalliklar. Psixik buzilishlar va simulyasiya. Shifokor faoliyatida polipragmaziya.	
A3	Balg‘am ajralishi bilan kechuvchi yo‘tal sindromi. Kasalxonadan tashqari va kasalxona ichi pnevmoniyalarini taqqoslama tashxislash. Turli etiologiyali zotiljamlar  (bakterial, virusli, mikoplazmozli). Pnevmoniya aniqlanganda OSH taktikasi. 	
A4	O‘pka disseminatsiyasi va o‘pkada soyalanish sindromi. O‘pkaning segmentar va bo‘lakli soyalanishida qiyosiy taqqoslash. Bo‘lakli pnevmoniya, o‘pkaning infiltrativ sili, o‘pka infarkti, o‘choqli zotiljam, tuberkuloma, o‘pka abstsessi, o‘pka o‘smasi, o‘pka exinokokki, o‘pka silining gemotogen-disseminirlangan shakli, pnevmokonioz, o‘pka metastazida qiyosiy tashxis. OSH taktikasi va profilaktika usullari. 	
A5	Qon tuflash sindromi. Turli nozologik shakllarda qiyosiy tashxis va OSH taktikasi (rak, o‘pkaning yiringli kasalliklari, O‘ATE, o‘pka sili). O‘pka arteriyasi tromboemboliyasida gospitalgacha va gospital bosqichda taktika.	
A6	Hansirash, bo‘g‘ilish sindromi. Bronxoobstruksiya bilan kechadigan kasalliklarning differensial diagnostikasi (bronxial astma, SO‘OK, o‘pka o‘smasi, bronxoektatik kasallik). SO’OK bor bemorlarni olib borish bo’yicha milliy protokol asosida bemorlarni olib borish. (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining 2024-yil “14” iyundagi 195-son buyrugʻiga 6-ilova)  Bronxial astmasi  bor bemorlarni olib borish bo’yicha milliy protokol asosida bemorlarni olib borish.  (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining 2024-yil “14” iyundagi 195-son buyrugʻiga 5-ilova) Yurak va o‘pka patologiyasida hansirashning qiyosiy tashxisoti. OSH taktikasi.	
A7	Aritmiyalar. Sinusli taxikardiya, bradikardiya, sinusli aritmiyalar, ritm boshqaruvchisi migratsiyasi, sinus tuguni sustligi sindromi, ekstrasistoliyalar hamda bo‘lmachalar va qorinchalar titrashi, hilpirashi (doimiy va paroksizmal), paroksizmal taxikardiya, qorinchalarning vaqtdan oldin qo‘zg‘alishi sindromi qiyosiy tashxisoti Aritmiyalar turiga ko‘ra OSH taktikasi. Yuqori xavf guruxlarini aniqlash.	
A8	Aritmiyalar. Sinoatrial bo‘lmacha ichi, atrioventrikulyar va qorincha ichi blokadalarida qiyosiy tashxisot. OSH taktikasi. EKSga ko‘rsatma.	
A9	Arterial gipertenziya sindromi.  Gipertoniya kasalligi va buyrak bilan bog‘liq arterial gipertenziyalarning qiyosiy tashxisoti. Buyrak kasalliklari bilan bog‘liq arterial gipertenziyalarning shakllari (parenximatoz, renovaskulyar). OSH taktikasi.	
A10	Arterial gipertenziya sindromi. Gipertoniya kasalligi  va endokrin AG ni differentsial diagnostikasi. Endokrin AG turlari (feoxromotsitoma, Konn sindromi, Itsengo Kushing sindromi, tireotoksikoz). OSH taktikasi. Arterial gipertenziyasi  bor bemorlarni milliy protokol asosida olib borish (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining 2024-yil “14” iyundagi 195-son buyrugʻiga 3-ilova) Gipertoniya kasalligida gipotenziv terapiyani tanlash. Simptomatik AGda asosiy kasallikni hisobga olgan holda gipotenziv terapiyani tanlash. Gipertonik krizlarda OSH taktikasi. Xirurgik davoga ko’rsatma. 	
A11	Arterial gipertenziya. Gipertoniya kasalligi, gemodinamik va tserebral AG (bosh miya travmalari, vertebrobazillyar sindrom, araxnoi-dit, entsefalit, miya o‘smasi), sklerotik AG ni differentsial diagnostikasi. Gipertoniya kasalligida gipotenziv terapiyani tanlash. Simptomatik AGda asosiy kasallikni hisobga olgan holda gipotenziv terapiyani tanlash. Gipertonik krizlarda OSH  taktikasi.	
A12	Yurak sohasida og‘riq. UASh amaliyotida  yurak soxasidagi koronarogen og‘riqlar qiyosiy tashxisi va olib borish taktikasini  tanlash.  Surunkali yurak ishemik kasalligi mavjud bemorlarni klinik protokol asosida olib borish (Oʻzbekiston Respublikasi 
Sogʻliqni saqlash vazirining 2024-yil “14” iyundagi 195-son buyrugʻiga 4-ilova) YuIK stabil stenokardiya va nostabil stenokardiyalarning klinik, laborator, EKG diagnostikasi. YuIK diagnostikasida jismoniy yuklamali EKG axamiyati. Yuklamali EKG natijalarining taxlili.	
A13	YUrak sohasida og‘riq.  O‘tkir koronar sindrom qiyosiy tashxisi. Miokard infarktining turli klinik shakllari va bosqichlarining taqqoslama tashxisoti. MI asoratlari  (kardiogen shok, o‘pka shishi, yurak anevrizmasi, Dressler sindromi). MI gospitalgacha, statsionar va ambulator olib borish.	
A14	Yurak shovqinlari va kardiomegaliya. Miokardit va kardiomiopatiyaning turli xil klinik formalari (dilyatatsion, restriktiv, gipertrofik, o‘ng qorinchaning aritmogen displaziyasi) da taqqoslama tashxisot. KMPlarni erta aniqlash. Profilaktika va OSH taktikasi.	
A15	Qorinda og‘riq. Gastrit va yara kasalligi (12 b.i va oshqozon), surunkali xoletsistit va surunkali pankreatit, nospetsifik yarali kolit va Kron kasalligini  qiyosiy  tashxisi. Profilaktika. OSH  taktikasi.	
A16	Gepatomegaliya va sariqlik sindromi. Surunkali faol gepatit,  jigar sirrozi, o‘t-tosh kasalligi,  biliar-pankreatik soha o‘smalari (jigar, o‘t qopi, oshqozonosti bezi o‘smalari)ni solishtirma tashxislash. Sariqlikni diagnostikasi.  Jigar tsirrozi bor bemorlarni milliy protokol asosida olib borish (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining 2024-yil “14” iyundagi 195-son buyrugʻiga 8-ilova)  OSH  taktikasi.	
A17	Bo‘g‘im  sindromi. Revmatik isitma va revmatoid artrit, seronegativ spondiloartritlar qiyosiy diagnostikasi. OSH taktikasi. SQB, SSD va dermatomiozitni qiyosiy tashxislash. Gemorragik vaskulit, tugunchali periarteriitni qiyosiy tashxislash. OSH  taktikasi.	
A18	Siydik cho‘kmasidagi o‘zgarishlar. Patologik siydik cho‘kmasini qiyosiy tashxislash. (pielonefrit, glomerulonefrit, interstitsial nefrit). Pielonefrit, glomerulonefrit, interstitsial nefritni qiyosiy tashxislash. 	
A19	Proteinuriya. Nefropatiyalarning (homiladorlikdagi, diabetik, dori darmonli) va amiloidozning solishtirma tashhisi.  OSH taktikasi. Surunkali buyrak kasalligining turli bosqichlaridagi o’zgsharishlar. 	
A20	Shish sindromi. Turli etiologiyali shishlarning qiyosiy tashhisoti. Mahalliy (allergik, tomirli, yallig‘lanishli) shishlar. OSH  taktikasi.	
A21	Shish sindromi. umumiy (qon aylanish yetishmovchiligida, buyrak shishlari, endokrin shishlar va ochlikdagi shishlarda) shishlar. OSH  taktikasi.	
	Ambulator terapiya	
A22	Oila bilan ishlash. Ishning xususiyatlari. Oilada psixologik muhit.  Din va marosim muammolari. Oila konsultatsiyasi. Amaliy maslahatlar. Maslahat turlari. Bemorning o‘z salomatligiga javobgarligi (birlamchi zvenoda dispanser kuzatuvi va monitoring). Bolalar, o‘smirlar fertil yoshdagi ayollar, homilador ayollar, erkaklar, qariyalar.  Sotsial-himoyalanmagan insonlar. Bemorlar, qiyin bemorlar, o‘layotgan bemorlar. Terapevtik bemorlarni reabilitatsiya va dispanserizatsiya masalalari. Mexnatga layoqatlilik ekspertizasi.	
A23	OSh faoliyatida profilaktika. Infeksion va noinfeksion kasalliklar profilaktikasi. Immunizatsiya. Dastur va tadbirlar. Sanitar oqartuv ishlari. O‘lim darajasi va kasallanishning asosiy omillariga ta’sir qilish. Ruhiy statusni mustahkamlash. Ekologiya va kasbiy omillar. Bemorlarni o‘qitish -  «salomatlik maktablari». Profilaktik ko‘riklar o‘tkazish usullari. Skrining. 	
A24	Sog‘lom ovqatlanish: ovqat tarkibi, ovqatlanish piramidasi, sog‘lom ovqatlanish - turli kasalliklar profilaktikasi. YUQT, o‘pka, me’da-ichak, buyrak kasalliklarida dietoterapiya. Bemorlarning dietoterapiyaga moyilligini aniqlash. OSH  tushuntirish ishlari.	
A25	Balg‘amli yo‘tal sindromi. O‘RK,   O‘RVI, o‘tkir  bronxit va   pnevmoniyada qiyosiy tashxis. UASH  taktikasi. Birlamchi zvenoda respirator kasalliklar  profilaktikasi, davolash.	
A26	Ko‘krak qafasida og‘riq. Ko‘krak qafasidagi  nokoronarogen og‘riqlarda OSH  taktikasi. Ambulator davolash. Birlamchi yordam va profilaktika.	
A27	Yurak shovqinlari va kardiomegaliya. Yurak cho‘qqisidagi shovqinning taqqoslama tashxisoti. Funktsional (miokardial, anemik, qon o‘zgarishlarida, isitmada) va organik (mitral va aortal nuqsonlar) shovqinlar qiyosiy tashxisi. Asoratlarni oldini olish chora-tadbirlari. Xirurgik davoga ko‘rsatmalar. OSH  taktikasi.	
A28	Yurak shovqinlari va kardiomegaliya. Tug‘ma yurak nuqsonlarini qiyosiy tashxislash. Xavf omillari. Fertil yoshidagi ayollar bilan profilaktik tadbirlarni o‘tkazish. Bakterial endokarditli bemorlarni olib borish taktikasi. OSH  taktikasi.	
A29	Yurak urib ketishi. Turli xil aritmiyalar va blokadalarda OSH taktikasi va profilaktika (yuqori xavf guruxlarini aniqlash). Ambulator sharoitda davolash xususiyatlari. Rejali va tezkor elektroimpuls terapiyaga ko‘rsatmalar. Yurak ritmi buzilishlari profilaktikasi.	
A30	Bosh og‘rig‘i. Gipertoniya kasalligini xavf guruxlari stratifikatsiyasi. OSH  taktikasi. Birlamchi zveno sharoitida gipertoniya kasalligi va SAG profilaktikasi.  Arterial gipertenziyasi  bor bemorlarni milliy protokol asosida olib borish (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining 2024-yil “14” iyundagi 195-son buyrugʻiga 
3-ilova). 	
A31	Xansirash va bo‘g‘ilish sindromi. SUOK va bronxial astmani birlamchi zveno sharoitida diagnostikasi. SUOK li bemorlarni olib borish bo’yicha milliy protokol asosida bemorlarni olib borish. (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining 2024-yil “14” iyundagi 195-son buyrugʻiga 6-ilova)  Bronxial astmasi  bor bemorlarni olib borish bo’yicha milliy protokol asosida bemorlarni olib borish.  (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirining 2024-yil “14” iyundagi 195-son buyrugʻiga 5-ilova) OSH taktikasi. SUOK va BA ni birlamchi zveno sharoitida davolash va profilaktika ishlari (xuruj va xurujdan tashqari vaqtda kuzatish va ambulator davolash). Sanator-kurort davoga ko‘rsatma. Astmani nazorat qilish va qadamba-qadam davolash. SNYe bilan og‘rigan bemorlarni olib borish.	
A32	Bo‘g‘im sindromi (artralgiya va artritlar). Reaktiv artritlar va artrozlar. Birlamchi, ikkilamchi, uchlamchi profilaktika. OSH taktikasi	
A33	Disfagiya. Ezofagit, reflyuks-ezofagit, sklerodermiyadagi disfagiya va qizilo‘ngach o‘smalarini taqqoslama tashxisoti. Profilaktika. OSH taktikasi.	
A34	Dispepsiya (jig‘ildon qaynashi, ko‘ngil aynishi, qusish). Birlamchi zvenoda sekretsiya buzilishi bilan kechadigan kasalliklar: me’da  va 12 ichak yara kasalligi, o‘t yo‘llari diskineziyasi, xoletsistitni davolash va profilaktikasi	
A35	Qorinda og’riq sindromi. Qorin epi-, mezo-, gipogastral soxalarida og‘riq bilan kechuvchi kasalliklar differentsial diagnostikasi. Profilaktika. 	
A36	Diareya. Infektsion va noinfektsion etiologiyali diareyada differentsial diagnostika. Yo‘g‘on ichak ta‘sirlanish sindromi. Tasnifi. Mezonlari. OSH taktikasi. 
	
A37	Qabziyat sindromi. Qariyalarda ich kotishi va yo‘g‘on ichak o‘smasi profilaktikasi. OSH taktikasi. 	
A38	Gepatomegaliya. O‘tkir  gepatit, surunkali gepatit, alkogolli jigar kasalliklari, infektsion va noinfektsion etiologiya jigar tsirrozi profilaktikasi va OSH   taktikasi.	
A39	Dizuriya. O‘tkir va surunkali pielonefrit, sistit va siydik  diatezida profilaktika. OSH   taktikasi.	
A40	Isitma. Noaniq genezli isitma. Isitma xarakteri, tiplari. Tekshiruv rejasi. OSH   taktikasi.	
A41	Geriatriya. Yosh normasi muammolari. Qarilikda funktsional va organik o‘zgarishlar. Qariyalar oziqlanishining fiziologiyasi va gigienasi. Ateroskleroz klinikasi va dinamik kuzatuv. Keksalar emfizemasi.  Ateroskleroz va emfizema, SUO’K rivojlanishiga moyillik tug‘diruvchi  yoshga xos  o‘zgarishlar Keksalarda bu xolatlar kuzatilganda OSH  taktikasi va kuzatuv usullari.  	
A42	Geriatriya.Oshqozon-ichak trakti kasalliklari va siydik ajratish tizimi kasalliklarining qariyalarda kuzatilishi  va muammolari. Bu kasalliklar rivojlanishiga moyillik tug‘diruvchi yoshga xos o‘zgarishlar.	

Mustaqil ta’lim (MT)	soat	
11-semestr		
1.		Pnevmoniya etialogiyasi, klassifikatsiyasi. Pnevmoniya, o’pka abstsessi, o’pka raki, o’pka exinokokki klinik ko’rinishlari va shakllari, tekshirish usullari, asoratlari. (Auditoriyadan tashqari ish). 	6	
2.		Pnevmoniya, o’pka tuberkulezi va o’pka raki etialogiyasi va klassifikatsiyasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
3.		Pnevmoniya, tuberkulez va o’pka infarkti etailogiyasi, patogenezi, tasnifi, klinik ko’rinishi va shakllari. Tekshirish usullari va asoratlari. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
4.		SOO’K(XOBL) etialogiyasi, klassifikatsiyasi, klinik ko’rinishlari, tekshiruv usullari va asoratlari. (Auditoriyadan tashqari ish).	5	
5.		Yurak mushaklarining fiziologik vazifalari. Normal EKG. (Auditoriyadan tashqari ish).	5	
6.		Aritmiyada qo’llaniladigan dori vositalarining farmakodinamikasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
7.		O’tkazuvchanlik buzilishining etiologiyasi va patogenezi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
8.		Arterial gipertenziya, gipertoniya kasalligi va buyrakka bog’liq bo’lgan arterial gipertenziya etialogiyasi, patogenezi, klassifikatsiyasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
9.		Arterial gipertoniya va endokrin kasalliklarrida kuzatiladigan arterial gipertenziya etialogiyasi, patogenezi va klassifikatsiyasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
10.		. Yurak ishemik kasalligi etialogiyasi, patogenezi, klassifikatsiyasi va davolash usullari. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
11.		. Miokard infarkti, etialogiyasi, patogenezi. Miokard infarktida qo’llaniladigan dori vositalarining farmakodinamikasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
12.		Perikardit rivojlanish sabablari va diagnostikasi. O’ATE (TELA) va qavatlanuvchi anevrizmasi etiopatogenezi va klinikasi (Auditoriyadan tashqari ish). 
	6	
13.		Revmatizm va revmatoidli artrit kasalliklarining diagnostik kriterialari. Revmatizmning diagnostik kriterialari. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
14.		. Buyrakning yallig’lanish va immun yallig’lanish kasalliklarining etialogiyasi, patogenezi, kasalliknin klinik namoyon bo’lishi, diagnostikasi va aktivlik kriterialari. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
15	Disfagiya rivojlanish sabablari, etialogiya, patogenezi, og’riq hosil bo’lish mexanizmi. Disfagiya rivojlanishidagi xavf omillar. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
16	Yara kasalligining klinik ko’rinishlari, kliniko-labarator kriterialari, asorati va davolash usullari.(Auditoriyadan tashqari ish).	6	
17	Pankreatit etialogiyasi, patogenezi, va tasnifi. Oshqozon osti bezi o’smasida o’tkaziladigan diagnostik tekshiruvlar. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
18	. SHish sindromi etialogiyasi, patogenezi, klinik namoyon bo’lishi va diagnostikasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
	12-semestr		
19	Gipotenziv dori vositalarning klassifikatsiyasi (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
20	Gemodinamik va tserebral arterial gipertenziya etialogiyasi, patogenezi va gipotenziv dori vositalarning klassifikatsiyasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
21	Seronegativ spondiloartritlarning (Reaktiv artrit, Bexterev kasalligi, psoriatik artrit) diagnostik kriterialari. Revmatizmning diagnostik kriterialari. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
22	Kardiomegaliya kelib chiqish sabablari, kardiomegaliya turlari, klinik simptomlarining o’ziga xosligi, EKG dagi va rentgenologik tekshiruvlardagi o’zgarishlar xamda davolash. Yurak mitral nuqsonining etialogiyasi, patogenezi, klinikasi va diagnostikasi (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
23	Biriktiruvchi to’qima diffuz kasalliklarining diagnostik kriterialari, faollik darajalari va davolash usullari. (Auditoriyadan tashqari ish). 
	6	
24	Surunkali buyrak kasalligi etialogiyasi, patogenezi, klassifikatsiyasi, klinik sindromlari, diagnostikasi vadavolash usullarida qo’llaniladigan dori vositalarining farmakodinamikasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
25	Yurak nuqsonlarining revmatizm, infeksion endokardit va aorta aterosklerozi kasalliklarida rivojlanish sabablari. EKG va rentgenologiktekshiruvdagi belgilari va davolash usullari. Aortal yurak nuqsonlarining etialogiyasi, patogenezi, klinikasi va diagnostikasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
26	Jigar tsirrozi etiopatogenezi, klinik ko’rinishlari, va diagnostikasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
27	Sariqlik bilan kechuvchi kasalliklar etiopatogenezi, klinik ko’rinishlari, kasallikning sindromal diagnostikasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
28	Oshqozon-ichak kasalliklaridagi farmakoterapiyaning o’ziga xos xususiyatlari va asoratlaridagi taktika. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
29	Qarilikning diagnostikasi, qari organizmning fizioalogiyasi, yosh normalari. Osteoparoz etialogiyasi, patogenezi, diagnostik kriterialari va qari organizm fizialogiyasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
30	Ateroskleroz, o’pka emfizemasi kasalligi diagnostik kriterialari va tasnifi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
31	Gastrit, yara kasalligi, kollitlarning diagnostik kriterialari va tasnifi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
32	Qon aylanishi yetishmovchiligi etialogiyasi, patogenezi, klassifikatsiyasiva klinik surati. Yurak glikozidlari, β-blokatorlar, APF ingibitorlari, siydik xaydovchi vositalarning qo’llashdagi o’ziga xos xususiyatlari. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
33	Kardiomegaliya kelib chiqish sabablari, kardiomegaliya turlari, klinik simptomlarining o’ziga xosligi, EKG dagi va rentgenologik tekshiruvlardagi o’zgarishlar. Davolash, β-adrenoblokatorlar va yurak glikozidlarni qo’llashda o’ziga xos xususiyatlari. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
34	. Yurak nuqsonlari rivojlanishi, etalogiyasi, patogenezi, organik va funktsional yurak shovqinlarining xosil bo’lish mexanizmi, auskultatsiyadagi o’zgarishlar, mutloq va 
nisbiy belgilari, kichik qon aylanishidagi bosim oshishi belgilari, nuqsonlar kechishining o’ziga xosligi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
35	Miokardit va miokardiodistrofiyalarni etialogiyasi, patogenezi va davolash usullari. Miokardit va miokardiodistrofiyalarni davolashda qo’llaniladigan dori vositalarning farmakodinamikasi. (Auditoriyadan tashqari ish).	6	
36	Isitma turlari, shakllari (Auditoriyadan tashqari ish).	6	

Amaliy ko‘nikmalar ro‘yxati	
1	Bemorlarda EKG o’tkazish. 	
2	EKGni tahlil qilish.	
3	Pikfloumetriya o’kazish va natijalarini tahlil qilish.	

Asosiy adabiyotlar	
1	Gadaev A.G. Ichki kasalliklar, Darslik. T: Turon Zamin Ziyo, 2021 y. 	
2	Gadaev A.G. Terapiya. Darslik. (o’zb.tilida). 2018 y.	
3	Gadaev A.G. Terapiya. Uchebnik. (na rus yaz). 2018 y.	
4	Karimov SH.I. va boshqalar. Sog’lom ovqatlanish- salomatlik mezoni. Toshkent, 2015 y.	
5	Karimov SH.I., Teshaev O.R., Gadaev A.G., Nurillaeva N.M. Oilaviy tibbiyot asoslari. O’quv qo’llanma. -Toshkent. O'zbekiston nashriyot- matbaa ijodiy uyi. 2017 y.	
Qo‘shimcha adabiyotlar	
1	Nurillaeva N.M., Xasanova N.A. va boshqalar. Xolter monitorlash asoslari. O’quv qo’llanma. Toshkent. 2019 y. 	
2	SHoalimova Z.M., Nuritdinova N.B. Kardiomegaliya sindromi. O’quv-uslubiy qo’llanma. Toshkent 2019 y.	
3	Nurillaeva N.M., Zubaydullaeva M.T. Geriatriyada qariyalarni kompleks baholash. O’quv-uslubiy qo’llanma. Toshkent. 2019 y.	
4	Gadaev A.G., Rozikov A.A., Raximova M.E. Amaliy elektrokardiografiya. -Toshkent. Turon Zamin Ziyo nashriyoti. 2016 y.	
5	Harrison's Textbook Principles of Internal Medicine-19th Edition – 2015.	
6	Robert E. Rakel, MD Textbook_of_family_medicine - 2016	

Talabaning fan bo‘yicha o‘zlashtirish  ko‘rsatkichini nazorat qilish 
mezonlari

100 ballik tizim	5 ballik tizim	Ball olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim	
90-100	5	-fanning moxiyati va mazmunini to‘liq yorita olsa;
-fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va  chalkashliklarga yo‘l qo‘ymasa;
-fan bo‘yicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega bo‘lsa; 
-fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
-berilgan savollarga aniq va lo‘nda javob bera olsa;
-konspektga puxta tayyorlangan bo‘lsa; 
-mustaqil topshiriqlarni to‘liq va aniq bajargan bo‘lsa;
-barcha amaliy ko‘nikma va malakalarni o‘zlashtirgan bo‘lsa;
-nazariy bilimlarni turli vaziyatda qo‘llash olish;
-tizimli yondashish, uzviylikka amal qilgan bo‘lsa.	
70-89.9	4	-fanning moxiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yo‘l qo‘ymasa;
-fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushingan bo‘lsa;
-fan bo‘yicha berilgan vazifa va topshiriqlarni o‘quv dasturi doirisida bajarsa;
-fan bo‘yicha berilgan savollarga to‘g‘ri javob bera olsa;
-fan bo‘yicha konspektini  puxta shakllantirgan bo‘lsa;
-fan bo‘yicha mustaqil topshiriqlarni to‘liq bajargan bo‘lsa;
-barcha amaliy ko‘nikma va malakalarni o‘zlashtirishga xarakt qilgan bo‘lsa;	
60-69.9	3	-fan haqida umumiy tushunchaga ega bo‘lsa;
-fandagi mavzularni tor doirada yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yo‘l qo‘yilsa;
-bayon qilish ravon bo‘lmasa;
-fan bo‘yicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
-fan bo‘yicha matn puxta shakllantirilmagan bo‘lsa.	
0-59,9	2	-fan bo‘yicha mashg‘ulotlarga tayorgarlik ko‘rilmagan bo‘lsa;
-fan bo‘yicha mashg‘ulotlarga doir hech qanday tasavvurga ega bo‘lmasa;
-fan bo‘yicha matnlarni boshqalardan ko‘chirib olganligi sezilib tursa;
-fan bo‘yicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yo‘l qo‘yilgan bo‘lsa;
-fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
-fanni bilmasa.	

Fan o‘qituvchisi  to‘g‘risida ma’lumot

Mualliflar:	N.M.Nurillayeva, N.B.Nuritdinova, Z.M.Shaolimova	
E-mail:		
Tashkilot:	TDTU	
Taqrizchilar:	A.G.Gadayev- TDTU 2- son oilaviy tibbiyotda ichki kasalliklar kafedrasi professori 
M.Z.Zohidova            -       M.Z.Zohidova-    Tibbiyot hodimlarining kasbiy malakasini oshirish               markazi, oilaviy tibbiyot va kasb kasalliklari  kafedrasi mudiri, t.f.d., professor
	
Mazkur  Sillabus  TDTU   o‘quv-uslubiy  Kengashining  20____  yil__________ -sonli yig‘ilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Mazkur  Sillabus  .........  kafedrasining 20___  yil ________ -sonli yig‘ilish bayoni bilan  ma’qullangan.

O‘quv-uslubiy departament boshlig‘i                  F.X.Azizova

Fakultet dekani                                                    I.O.Otajonov 							

Kafedra mudiri					           N.M.Nurillayeva